Omaka Classic Fighters 2023

Ooit was het zo bedoeld: ieder oneven jaar op Omaka de Classic Fighter Show plaats en Warbirds over Wanaka met de paasdagen in het even jaar. Dat ging een hele tijd goed, tot de wereld tussen 2020 en 2022 zo'n beetje helemaal stil viel ten gevolge van de Covid-pandemie. Het was voor de historische luchtvaartwereld dan ook een hele opluchting, dat Classic Fighters in 2023* weer doorgang kon vinden.

Het vliegveld van Omaka ligt in de vallei van de Wairau, enkele kilometers ten zuidwesten van het centrum van Blenheim. Iets verder naar het westen bevindt zich Blenheim Airport/RNZAF Base Woodbourne. Omaka beschikt over drie grasbanen, waarvan tijdens de show alleen gebruik gemaakt wordt van RWY-12/30.

* Enkele dagen voor de start van CF2025 waren de weersvoorspellingen voor het noordelijk deel van het Zuidereiland zodanig verontrustend, dat de organisatie niet anders kon dan de show af te gelasten. 

Een vliegshow zonder de iconische Spitfire is geen vliegshow. Tijdens Classic Fighters 2023 waren er twee te bewonderen: Deze Spitfire F.IX is in de kleuren van Nieuw-Zeelandse luchtvaart legende Al Deere. De andere Spitfire is een Mark XIV. Deze latere versie is voorzien van een 12-cylinder Rolls Royce Griffon. 
Spitfire F.IX PV270 is akomstig van RNZAF Base Ohakea bij Bulls op het Noorder Eiland. Het vliegtuig maakt deel uit van de Biggin Hill Historic Aircraft Centre. Eén van de vaste vliegers is Squadron Leader Sean Perret. Op de foto hierboven in formatie met 5 Texans van de Black Falcons, het demonstratie team van de Central Flying School, die ook op Ohakea is gestationeerd. 

De 'Al Deere Spitfire' maakte haar show debut hier tijdens Classic Fighters 2009, toen in handen van Keith Skilling. De Spitfire vliegt ter nagedachtenis aan Alan Christopher Deere, geboren op 12 december 1917 in Westport aan de westkust van het Zuidereiland. In januari 1938 trad hij in dienst van de Britse Royal Air Force. Het zou niet lang duren voor dat de geboren jachtvlieger zijn vuurdoop in de Battle of Britain zou beleven. Niet alleen een natuurlijk jachtvlieger, ook zijn leiderschap dwong al vrij snel respect en bewondering af. Deere overleefde de Tweede Wereldoorlog met 17 luchtoverwinningen op zijn conto. Na de oorlog bleef hij de RAF trouw. Hij beëindigde z'n militaire carriere als Air Commodore. Deer overleed op 21 september 1995.

In 1943 werd Deere, inmiddels Wing Commander benoemd tot Wing Leader van de Biggin Hill Wing. Spitfire PV270 draagt de persoonlijke letters 'AL' , die zijn Spitfire IX (EN568) ten tijde van periode als Wing Leader op dat beroemde RAF-vliegveld.

De Spitfire F.XIV NH799/T (ZK-XIV) van de Chariots of Fire heeft Omaka als thuisbasis. Het had niet veel gescheeld of  deelname aan de show was niet door gegaan. Op de donderdag voorafgaande aan de show maakte Frank Parker een testvlucht. Na enkele passes begon de Griffon zeer onregelmatig te lopen en met een spoor van uitlaatgassen maakte Parker een geslaagde voorzorgslanding op het nabijgelegen Woodbourne. Een paar bougies bleken de oorzaak. De volgende dag keerde de NH799 terug op Omaka. Ze werd op de show zowel  door Parker als echtgenote Liz Needham voorgevlogen.

Niet alleen maar jagers

Anson I MH120 diende eerder bij de Australische luchtmacht en kwam uiteindelijk als restauratieproject naar Nieuw-Zeeland.  Luchtvaartenthousiast Bill Reid en z'n team werkten jaren aan het pronkstuk. De Anson is in de kleuren van No.206 Squadron, dat aan het begin van de Tweede Wereldoorlog vanaf de basis Bircham Newton patroulles uitvoerde boven de Noordzee. Zo ook Anson K6183/VX-B op 5 september 1939. Boven de Friese Waddeneilanden raakte de bemanning van de Anson in gevecht met een Heinkel He 115 van de Luftwaffe. Het toestel, gevlogen door Nieuw-Zeelander P/O Edwards was daarbij zo zwaar beschadigd, dat de vlieger zich genoodzaakt zag een noodlanding op de Noordzee uit te voeren. Alleen Edwards kon door de Heinkel uit zee worden opgepikt. De andere drie bemaaningsleden zijn tot op de dag van vandaag vermist en worden herdacht op het Runnymede Memorial in Surrey, Engeland. Lees meer over het drama in onze reportage over het Aviation Heritage Centre.

Het zouden de grijze luchten boven de Noordzee kunnen zijn, zoals op die bewuste dag in september 1939. De Anson is in de problemen gemaakt en de bemanning maakt zich op voor een noodlanding op zee. Anson ZK-RRA wordt hier voorgevlogen door eigenaar Bill Reid met naast hem Ryan Southam. ​Tegenwoordig vliegt deze Anson in Europa.

De 'Nachbau' van een Focke Wulf Fw 190A-8 maakte haar debut tijdens CF2013. ZK-RFR 'Stahlgewitter' is uit een serie van door Flug Werk GmbH nieuw gebouwde vliegtuigen en worden aageduid als FW 190A-8/N. In tegenstelling tot het origineel, dat wwerd voortgedreven door een BMW801F,  is 'Stahlgewitter' uitgerust met een in China in licentie gebouwde Shvetsov Ash-82T 14-cylinder. De klassieke lijnen van de Fw 190 zijn desondanks bijna geheel bewaard gebleven. De FW 190 is in de kleuren van Hauptmann Erich Rudorffer, Gruppenkommandeur van de II./JG 54 aan het Oostfront.

Frank Parker brengt de FW 190 in positie voor de landing op Omaka's RWY-30. Flaps naar beneden en de snelheid terug brengen naar 85 knopen. Ondanks het wijde landingsgestel vergt een landing z'n uiterste concentratie.

Meer over de 'Nachthexen'

Terug naar de beginjaren van de luchtvaart

Deze replica Bleriot XI werd gebouwd door Gert Willem van Kruiningen in Rangiora. ZK-BXI wordt aangedreven door een originele Velie M5 5-cylinder uit 1928.

De andere Bleriot in de show is eveneens een replica. De originele 'Britannia' staat in de Nieuw-Zeelandse luchtvaartgeschiedenis te boek als het allereerste militaire vliegtuig in het land.

De 'Britannia is in tegenstelling tot de ZK-BXI niet vliegwaardig, maar niettemin een indrukwekkend gezicht.

Militaire luchtvaart in de Eerste Wereldoorlog

De Sopwith Pup replica ZK-SPH van Chariots of Fire is in de kleuren van No.54 Squadron, RFC. Het vliegtuig is voorzien van een nieuw gebouwde Gnome van 100pk.

Ryan Southam in de Bristol F.2b Fighter. Enkele weken voor de show maakte  de ZK-BHS op 17 januari 2023 haar eerste vlucht na een lange en grondige restauratie. 

ZK-BHS heeft een 200pk Ranger 6-cylinder in plaats van een Rolls Royce V-12 Falcon I, II of III, die oorspronkelijk als krachtbron voor Bristol Fighters dienden.

De Gouden Jaren '30

Waco YMF-F5 (ZK-CFL) in formatie met Waco YMF-5C ZK-YMF.

Waco UOC Custom

Op naar de na-oorlogse luchtvaart

John Luff in zijn ex Zwitserse Venom FB.50. Het vliegtuig is geschilderd in de kleuren van  een Venom FB.1  van No.14 Squadron, RNZAF, dat ten tijde van de zogenaamde 'Malayan emergency' op RAF Tengah, Singapore was gelegerd. Ooit vloog deze ZK-VNM als J-1630 bij de Zwitserse Flugwaffe.

Hedendaagse militaire luchtvaart

Bij het vliegveld is het Aviation Heritage Centre (AHC) gevestigd. Een groot deel van de tentoongestelde vliegtuigen is vliegwaardig en zijn tijdens Classic Fighters op de flightline én in de lucht te bewonderen. Een bezoek aan het AHC is dan ook zeer de moeite waard. Het museum kent een tweetal afdelingen, waarvan Knights of Sky richt zich op de luchtvaart in en rond de Eerste Wereldoorlog, Dangerous Skies is gewijd aan de luchtoorlog van 1939 - 1945. Een nieuwe ontwikkeling is het inrichten van een museumruimte voor de na-oorlogse militaire luchtvaart. 
​Neem gerust een kijkje in de fotoreportage die we eerder maakten.